|
Zenei Gang of Five là nhóm năm người trẻ tuổi mà học
vấn và tín niệm ban đầu được xác lập trên nền tảng văn
hoá Hán-Nôm và thư pháp truyền thống Việt Nam. Tác phẩm
của Zenei Gang of Five biểu hiện rất rõ thái độ đối với
thư pháp cổ điển và hiện đại. Nhóm đã không ngần ngại
tiếp nhận những luồng tư tưởng nghệ thuật mới để điều
chỉnh lại mình, truy cầu và lý giải thư pháp theo hướng
đa dạng hóa nhằm thỏa mãn những nhu cầu thẩm mỹ đa
nguyên của công chúng hiện nay. Tính duy nhất và phi cá
tính của thư pháp cũ bị hóa giải, thay vào đó là những
lối biểu đạt duy cảm và ý vị.
Trong
cuộc thử nghiệm và khám phá này, The Zenei Gang of Five
muốn gửi đến công chúng sự biểu hiện đa sắc thái từ ngôn
ngữ học, phù hiệu học, chủ nghĩa kiến cấu, trùng cấu và
giải cấu trúc, chủ nghĩa trừu tượng và nghệ thuật trang
trí… Trong đó, nghệ thuật trừu tượng không hoàn toàn
nhất quán, nhưng trên cơ sở xác nhận sự thay đổi để tạo
lập nên hệ thống tác phẩm mà đối thoại văn bản được hiển
thị ở cách nhìn nghiêng, hay tiêu cự nhìn hoặc thưởng
thức từ cả hai chiều. Sự biểu đạt bằng kỹ pháp mới, kết
cấu mới, hình thức không gian mới khiến cho tác phẩm có
tính lập thể cảm; buông bỏ các phép tắc và nguyên lý tạo
tự, hướng nội hàm tác phẩm đến các giá trị thẩm mỹ tự do
thiên về xúc cảm, tập trung cường điệu các hình thức cá
thể; giải tán sự thưởng thức mang tính xem - đọc của thư
pháp truyền thống.
Đương nhiên, The Zenei Gang of Five cho rằng lý giải
tính hiện đại trong thư pháp chính là khả năng sáng tạo
trên nguyên bản - cội nguồn. Sau giai đoạn sùng thượng
cổ điển, The Zenei Gang of Five cố tình quên đi sự trọng
thị với nội hàm cố hữu của thư pháp truyền thống ở bình
diện: thủ pháp thể hiện, hiệu quả hình thức, và chủ đề
tư tưởng. Sẽ có tác phẩm chưa đủ tạo nên ý nghĩa và giá
trị nghệ thuật, hoặc chỉ là sự manh nha của cách tân;
nhưng việc lột xác nhằm thoát ly lối mòn lịch sử là biểu
hiện của ý thức muốn mở rộng biên độ cảm nhận và nhu cầu
thẩm mỹ của xã hội hiện nay. Thư pháp mới rõ ràng không
hoàn toàn trùng khít với thư pháp truyền thống ở nhiều
phương diện. Bút, mực, văn tự hay những kỹ pháp cũ chỉ
được coi là một phương thức trong quá trình sáng tạo.
Cũng dần phải thừa nhận rằng, thoát xác là một hành động
sinh tạo văn hóa nhằm sáp nhập môn nghệ thuật cổ điển và
bảo thủ này vào dòng nhánh của nghệ thuật đương đại thế
giới. Đây chính là sự hợp hôn của chủ nghĩa kết cấu và
chủ nghĩa giải cấu trong văn hóa Đông phương, mà hư vô
là một trong những đặc trưng của chủ nghĩa giải cấu. Nó
cũng nằm trong phạm trù “không xác định”, thuộc khái
niệm tư duy của nghệ thuật hậu hiện đại. Trong xu thế
đối thoại, hội nhập khu vực và thế giới, việc cố thủ với
chất liệu văn tự này liệu có phải là một giải pháp đúng
đắn trong việc tìm về bản sắc dân tộc!? Tuy nhiên, The
Zenei Gang of Five muốn rằng mình trước hết là chính
mình. “Đến hiện đại từ truyền thống” dẫu sao vẫn là con
đường phải đi, bởi “đường” là ĐẠO. |